← Terug naar blog

Revalidatie na een achillespeesoperatie: fasen, oefeningen en herstel

14 november 2026
Revalidatie na een achillespeesoperatie: fasen, oefeningen en herstel

Na een achillespeesoperatie revalideer je in vaste fasen: eerst beschermen in gips of een brace, daarna stap voor stap de enkel weer laten bewegen en de kuit sterker maken. Volgens de Nederlandse richtlijn Achillespeesruptuur functioneren de meeste mensen binnen drie tot zes maanden weer normaal in het dagelijks leven. Sporten duurt meestal langer, rond een half jaar. Het schema is overzichtelijk, het lastige zit in de timing: wanneer je een volgende stap zet, hoeveel je belast en wat je doet als de kuit niet meewerkt. Daar maakt een fysiotherapeut die je vanaf het begin begeleidt het verschil, en bij ons in Almere kun je zonder verwijzing binnen 24 uur terecht.

Hsfysiotherapie
Begeleid je herstel stap voor stap
HS Fysiotherapie stemt een behandelplan af op jouw behoeften en biedt in Almere persoonlijke fysiotherapie voor lichamelijke klachten.
Bezoeken

Kort samengevat

  • Week 0 tot 2: gips of spalk, been hoog, met krukken. Hoeveel je mag belasten bepaalt je ziekenhuis.
  • Week 2 tot 8: brace of walker met een hakverhoging die je stap voor stap afbouwt naar een neutrale enkelstand, met vanaf week drie de eerste spanningsoefeningen voor de kuit.
  • Week 6 tot 12 en verder: krachtoefeningen voor de kuit, en na twaalf weken ook oefeningen waarbij de enkel verder buigt.
  • Terugkeer: dagelijks functioneren na drie tot zes maanden, sporten gemiddeld na ongeveer 24 tot 26 weken.
  • Na een enkeloperatie hangt alles af van de ingreep: na een kijkoperatie belast je vaak na een paar dagen, bij kraakbeenschade pas na weken.

Inhoudsopgave

Waarom de revalidatie na de operatie zo bepalend is

Bij een operatie hecht de chirurg de gescheurde peesuiteinden aan elkaar. Daarmee is de pees weer heel, maar nog niet sterk. Het nieuwe peesweefsel moet zich de komende maanden aanpassen aan belasting, en de kuitspieren zijn na weken in gips en brace flink in kracht en volume achteruitgegaan.

De revalidatie heeft daarom twee doelen die elkaar in balans moeten houden. Je wilt de pees genoeg prikkel geven om sterk te worden, en tegelijk voorkomen dat hij te vroeg wordt opgerekt of opnieuw scheurt. De richtlijn uit 2023 adviseert daarom een opbouwend revalidatieprogramma, met een duidelijke volgorde: eerst bewegen tot een neutrale enkelstand, dan spanning zonder beweging, daarna kracht, en pas na twaalf weken het verder buigen van de enkel.

Die volgorde heeft een reden. Een pees die in de eerste weken te ver wordt gerekt, kan langer genezen dan hij was. Een te lange achillespees geeft minder afzetkracht, en dat merk je bij traplopen, op je tenen staan en zeker bij hardlopen of springen.

Het herstel week voor week

Ziekenhuizen werken met hun eigen protocol, binnen de lijnen van de richtlijn. Volg dus altijd eerst wat jouw chirurg of gipsverbandmeester zegt. Om je een beeld te geven: zo ziet het schema van het OLVG voor na de operatie eruit, naast de fasen uit de richtlijn.

PeriodeWat je draagtBelastenOefenen
Week 1 en 2Gips of spalkVolgens je ziekenhuis: bij het OLVG niet op het been staan, volgens de richtlijn opbouwend op geleide van de pijn met krukkenTenen en knie bewegen, been hoog
Week 3 en 4Brace of walker met hakverhogingVanaf week drie volledig op geleide van de pijnEnkel bewegen tot neutraal, spanningsoefeningen kuit
Week 5 en 6Brace, hakverhoging afgebouwdLopen met braceSpanningsoefeningen uitbreiden
Week 6 tot 12Brace uit (vaak na 6 tot 8 weken)Lopen zonder brace, stevige schoenenKrachtoefeningen kuit tot neutrale enkelstand
Vanaf week 12Geen hulpmiddelDagelijks leven opbouwenKracht met verder buigen van de enkel
Maand 3 tot 6GeenWeer normaal functionerenSportspecifieke opbouw

De richtlijn adviseert een brace of walker gedurende zes tot acht weken, met een hakverhoging die in die periode wordt afgebouwd naar een neutrale enkelstand. Bij het OLVG draag je de brace de hele dag en mag hij alleen af om te slapen. Ook adviseert het ziekenhuis stevige schoenen, een hakverhoging onder de schoen van je andere been zodat je niet scheef loopt, en zoveel mogelijk lopen op een vlakke ondergrond.

Oefeningen per fase

De oefeningen hieronder volgen de fasen van de richtlijn. Hoeveel herhalingen, hoe zwaar en wanneer je doorstroomt naar de volgende fase, stem je af op je eigen pees. Twee mensen met dezelfde operatie kunnen in week acht op een heel ander punt staan.

Fase 1: in het gips (week 0 tot 2)

In deze fase doe je vooral wat de rest van het been in conditie houdt en zwelling beperkt. Het Adrz geeft na voet- of enkelchirurgie deze oefeningen, minimaal drie keer per dag:

  • Tenen buigen en strekken, telkens drie tellen vasthouden.
  • Het gestrekte been optillen en drie tellen vasthouden.
  • De knie buigen en strekken, als het gips dat toelaat.

Houd het been in deze weken zo veel mogelijk hoog: de voet hoger dan de knie en de knie hoger dan de heup. Zo voert je lichaam vocht beter af en heb je minder last van een kloppend, zwaar gevoel.

Fase 2: enkel bewegen en de kuit aanspannen (week 2 tot 6)

Zodra je in de brace staat, begint het echte werk. Je laat de enkel voorzichtig bewegen tot een neutrale stand, dus tot de voet haaks op het onderbeen staat, en niet verder. Vanaf week drie komen daar isometrische kuitoefeningen bij: je spant de kuit aan zonder dat de enkel beweegt.

Een veelgebruikte vorm: je zit op een stoel met de voet in lichte strekstand (tenen iets naar beneden) en duwt de bal van je voet zacht tegen een weerstand, bijvoorbeeld de vloer of je hand, terwijl de enkel stil blijft. Je bouwt op in duur en kracht, en je beweegt richting neutraal naarmate de weken vorderen.

Waar het vaak misgaat: mensen rekken de kuit op omdat de enkel stijf aanvoelt. Juist dat is in deze fase niet de bedoeling.

Fase 3: kuitkracht opbouwen (week 6 tot 12)

Nu train je de kuit in beweging, in strekstand en tot de neutrale enkelhoek. Denk aan kuitheffen zittend met gewicht op de knie, daarna staand op twee benen met steun, en later met meer gewicht op het geopereerde been. Fietsen op een hometrainer en lopen zonder brace passen ook in deze fase.

Kuitkracht is hier de kern. Wil je naast de kuitoefeningen je conditie op peil houden zonder de pees te overbelasten, dan geven deze cross-trainingtrainingen voor hardlopers ideeën die je later in overleg kunt inpassen. Hoe je kracht na een blessure veilig opbouwt, lees je in ons artikel over krachttraining na een blessure.

Fase 4: volledige beweeglijkheid en zwaardere kracht (vanaf week 12)

Vanaf twaalf weken mag de enkel verder buigen dan neutraal. De krachtoefeningen worden zwaarder en gericht op spiermassa en functie: kuitheffen op één been, op de rand van een traptree waarbij de hiel onder het traptreeniveau zakt, en later sprongetjes en loopvormen. In deze fase bereid je je voor op sport en zwaarder werk.

Waar het in de praktijk vaak misgaat

Het schema is helder, de valkuilen zijn menselijk. Dit zijn de momenten waarop herstel het vaakst stokt:

  1. Te snel de hakverhoging eruit. Wie de hak sneller afbouwt dan afgesproken, rekt de pees in een fase waarin hij daar niet klaar voor is.
  2. Te weinig doen in de brace-fase. Uit voorzichtigheid niets oefenen lijkt veilig, maar maakt de kuit zwakker en de enkel stijver, waardoor fase 3 zwaarder wordt.
  3. Doorgaan op een goede dag. Je voelt je in week tien sterk en gaat een stuk wandelen in de bossen of een trap op en af rennen. De pees is dan nog lang niet op sterkte.
  4. Alleen op pijn letten. Een pees kan pijnvrij zijn en toch nog niet sterk genoeg. Kracht meet je, die voel je niet.
  5. Mank lopen laten inslijten. Wie maandenlang afwikkelt zonder af te zetten, krijgt klachten in knie, heup of rug.

Juist bij deze punten helpt het als een fysiotherapeut met je meekijkt: iemand die je kuitkracht meet, je looppatroon ziet en zegt wanneer je een stap verder kunt.

Revalideren na een enkeloperatie

Wie op zoek is naar oefeningen na een enkeloperatie, heeft vaak een andere ingreep gehad, zoals een kijkoperatie of het herstel van een enkelbreuk. De revalidatie verschilt dan sterk per ingreep.

Na een kijkoperatie van de enkel belast je volgens het Streekziekenhuis Koningin Beatrix de eerste twee dagen niet en loop je aantippend met elleboogkrukken. Daarna bouw je, afhankelijk van pijn en zwelling, in drie tot vijf dagen op naar volledig belasten, met aandacht voor een goede afwikkeling van de voet. Is er bij die operatie kraakbeenschade behandeld, dan loop je volgens hetzelfde ziekenhuis zes weken onbelast met krukken of een looprekje, tenzij je arts iets anders met je afspreekt. Houd het been de eerste vier tot vijf dagen vooral hoog en koel bij zwelling of warmte drie keer per dag tien tot vijftien minuten.

Na traumachirurgie aan voet of enkel, bijvoorbeeld bij een breuk, bouw je de belasting volgens het Adrz geleidelijk op. Een drukverband mag na 48 uur af, waarna je overdag een elastische kous draagt. De oefeningen in het gips lijken op die na een achillespeesoperatie, aangevuld met het buigen en strekken van de voet als dat mag, en het met een band naar je toe trekken van de voet om te voorkomen dat die in een spitsstand vastzit.

Na de eerste weken draait het ook bij een enkeloperatie om dezelfde bouwstenen: beweeglijkheid terug, kracht in kuit en voet, en balans. Over dat laatste lees je meer in ons artikel over herstel na een enkelverzwikking, waarin de balansoefeningen ook na een operatie bruikbaar zijn zodra je volledig mag belasten.

Revalideren na een enkeloperatie

Weer lopen, werken en sporten

Lopen: in de brace loop je bij de meeste protocollen vanaf week drie op geleide van de pijn. Zonder brace loop je meestal na zes tot acht weken, eerst korte stukken op vlakke grond.

Werken: kantoorwerk lukt vaak al in de brace-fase, zolang je het been tussendoor hoog kunt leggen en veilig op je werk komt. Bij staand of fysiek zwaar werk hangt het af van hoeveel kuitkracht je nodig hebt; dat is werk dat je per situatie bekijkt met je arts en fysiotherapeut.

Sporten: het OLVG noemt dat het tot zes maanden kan duren voordat de pees weer is aangesterkt, en adviseert pas daarna weer actief te sporten om de kans op opnieuw afscheuren te verkleinen. De richtlijn laat zien dat ongeveer de helft van de sporters (52%) na een jaar weer sport, met een gemiddelde van 26 weken tot de eerste terugkeer. In de richtlijntekst voor de werkgroep staat een gemiddelde van 24 weken (tussen 22 en 26 weken) tot de eerste deelname aan sport, dus nog niet op wedstrijdniveau.

Die terugkeer gaat beter met een plan dat op criteria stuurt in plaats van op de kalender: kracht, sprongtesten en loopvormen die je pijnvrij beheerst. Een helder overzicht van de fasen van sportrevalidatie laat zien hoe je van basiskracht naar sportspecifieke training gaat. Voor hardlopers hebben we een opbouwschema voor hardlopen na een blessure gemaakt, en in de herstelweken tussen trainingen helpen technieken voor actief herstel zoals rustig fietsen of wandelen.

Weer lopen, werken en sporten

Wanneer neem je direct contact op?

Neem bij gips contact op met de gipskamer van je ziekenhuis als het Adrz-advies op je situatie past:

  • het gips breekt, scheurt, te ruim of nat is, of op de huid schuurt;
  • het gips knelt, waardoor je tenen dikker, kouder of gevoelloos worden, tintelen, pijnlijk of gespannen aanvoelen;
  • de pijn toeneemt in plaats van afneemt.

Voel je later in de revalidatie plots een knap of klap in de kuit, kun je ineens niet meer op je tenen staan of wordt je kuit dik, rood en pijnlijk, bel dan dezelfde dag je behandelend specialist of de huisartsenpost. Twijfel je of een zeurende pijn na het oefenen normaal is, dan is dat een vraag voor je fysiotherapeut.

Onze kijk op revalidatie na een achillespeesoperatie

Een achillespeesoperatie is pas het begin van het herstel. De chirurg hecht de pees, maar de maanden daarna bepalen hoe sterk en soepel je er straks weer op staat. In die periode wil je niet wachten op een plek, en je wilt ook niet raden of je te veel of te weinig doet.

Daarom werken we zonder wachttijd: je kunt bij ons binnen 24 uur terecht en je hebt geen verwijzing nodig. Zo kun je direct starten op het moment dat je ziekenhuis de revalidatie vrijgeeft, in plaats van weken kwijt te raken.

We luisteren eerst. Wat voor werk doe je, welke sport wil je terug, waar loop je nu tegenaan? Op basis daarvan stellen we een persoonlijk behandelplan op dat aansluit op het protocol van je ziekenhuis. Met oefentherapie bouwen we je kuitkracht stap voor stap op, en waar het past zetten we aanvullende technieken in zoals medical taping.

Ons doel is niet dat je de weken afvinkt, maar dat je weer vrij beweegt, met vertrouwen in je been.

Hamed

Revalideren bij HS Fysiotherapie in Almere

Ben je geopereerd aan je achillespees of enkel en wil je snel beginnen met revalideren? Bij HS Fysiotherapie in Almere kun je zonder verwijzing binnen 24 uur terecht. We starten met een intake en onderzoek (€ 72,50), waarna een behandeling € 45 kost. Loop je nog met krukken of een walker en is de reis lastig, dan komen we ook bij je thuis in Almere en omgeving (€ 55).

Hsfysiotherapie

Bekijk onze tarieven, lees meer over onze aanpak bij sportblessures in Almere of ontdek onze specialisaties zoals oefentherapie en medical taping. Of je vergoeding krijgt, hangt af van je aanvullende zorgverzekering.

Veelgestelde vragen

Hoe lang duurt de revalidatie na een achillespeesoperatie?

De meeste mensen functioneren volgens de richtlijn binnen drie tot zes maanden weer normaal in het dagelijks leven. Voor sport moet je rekenen op ongeveer een half jaar, met een gemiddelde rond 24 tot 26 weken tot de eerste terugkeer. Volledig wedstrijdniveau kan langer duren.

Mag ik zelf thuis oefenen na een achillespeesoperatie?

Ja, een groot deel van de oefeningen doe je thuis, vaak meerdere keren per dag. Het belangrijkste is dat je de juiste oefening op het juiste moment doet en weet wanneer je mag opbouwen. Een fysiotherapeut geeft je die oefeningen mee, controleert je techniek en past het programma aan op je voortgang.

Wanneer mag de brace af?

De richtlijn adviseert een brace of walker gedurende zes tot acht weken, waarbij de hakverhoging in die tijd wordt afgebouwd. Het exacte moment bepaalt je ziekenhuis; bij het OLVG mag de brace in week zeven af. Haal hem niet eerder af dan je arts aangeeft.

Heb ik een verwijzing nodig voor fysiotherapie na mijn operatie?

Bij HS Fysiotherapie in Almere heb je geen verwijzing nodig en kun je binnen 24 uur terecht. Neem wel je ontslagbrief of het protocol van het ziekenhuis mee, zodat we je revalidatie daarop kunnen afstemmen.

Bronnen

Aanbevelingen